Aangebrande pannenlap
door Diana Ozon
Hoewel
menigeen Hugo Kaagman met Delfts blauw associeert en hij daarin zeer succesvol
is, een aangebrande HEMA-pannenlap wordt zelfs door iemand op internet ten toon
gesteld, blijft hij een kleurrijke kunstenaar.
Hij begon zijn loopbaan met
absurdistische en realistische tekeningen, o.a. in zijn Marokkoboek Bab
Boujeloud en waarin hij, terzijde, ook al de voorkeur voor patronen ontwikkelde.
In de punkperiode vanaf ’77 voegde hij daar collages aan toe die hij vooral
plaatste in het fanzine De KoeCrandt. Vanaf
’79, eerst in Senegal en daarna in de punk- en graffitigalerie Anus ging hij,
sjablonen uitsnijden en afdrukken. Die spuitmallen werkten op textiel van
T-shirts net zo als de knipsels in collages. Zijn eerste echte kunstwerken op
papier achter glas betroffen echter weer gewoon collages van papier: een
aanklacht tegen speculanten, relbeelden en godsdienstabsurdisme met bvb de Paus.
De meeste sjablonen, de pagina’s van de Koecrandt, zijn tekeningen en strips
voor Bab Boujeloud en alles wat daar op volgde hadden vrijwel altijd een
maatschappelijke lading: het ging over iets dat er toe deed. Hij maakte geen
‘l’art pour l’art’. Zijn werk zette hij in voor verbetering van de
wereld en wereldverbeteraars zetten zijn werk in voor dat zelfde doel.
Ooit was hij vanuit Haarlem naar Amsterdam gekomen om sociale geografie te studeren, in zijn studie gaf hij al de voorkeur aan reizen naar exotische landen en het verwerken van illustratieve tekeningen in zijn studieresultaten. Omdat hij geen oplossing voor de problemen in de 3e wereld had, stopte hij die studie en werd kraker en punk. Die drie pijlers, zijn roots, leidden uiteindelijk halverwege de jaren 80 ook tot antropologisch onderzoek naar Nederland waaruit hij de modernisatie van Delfts blauw ontwikkelde. Ook daarin verwees hij weer regelmatig naar maatschappelijke misstanden door bvb demonstranten, politie en andere politieke uitwassen af te beelden. Allengs vroeg de markt om vriendelijker werk. Wereldwijd is zijn kunst te bewonderen tot en met die 2e hands pannenlap van de HEMA op het WWW aan toe. Voor mij is die pannenlap een keerpunt.
De kunstenaar raakte er blijkbaar zelf ook gaar van en zijn weerzin tegen
vrijblijvende kunst speelde weer op. Het
doet mij een groot genoegen zijn graffiti op doek weer te zien aansluiten bij
maatschappelijk relevant werk als dat van straatkunstenaar en activist Banksy.
Kaagman zet zijn sjablonen altijd in om een beeld van de wereld naar buiten te
brengen. Maar na Schiphol, British Airways, en het Centraal station heeft het
werken op Station RAI hem weer onder de mensen gebracht. Hij is niet alleen
trouw aan zichzelf maar ook aan de wereld en laat zien dat zijn gedachtegoed een
weerspiegeling is van wat er leeft onder de wereldbevolking. Niet als
socialistische grotesken maar een beetje mystiek zoekplaatje dat net als de
punkcollages van vroeger na bestudering in zijn geheel een gevoel oproept. Waar
Kaagman de mensheid voor ogen heeft, is hij op zijn best.
Ik verwelkom hierbij het nieuwe werk van de oude Hugo en ben benieuwd
naar zijn verdere ontwikkeling.
Diana Ozon 3 juni 2007 Amsterdam